Sayt açmaq qərarına gələn hər kəs tezliklə iki sözlə qarşılaşır: domen və hostinq. Domen saytınızın ünvanıdır, hostinq isə saytın "yaşadığı" yerdir. Bu yazıda hostinqin nə olduğunu, necə işlədiyini və saytınız üçün paket seçərkən nələrə baxmaq lazım olduğunu sadə dildə izah edirik.
Hostinq nədir?
Veb hostinq saytınızın fayllarını (səhifələr, şəkillər, kod), verilənlər bazasını və e-poçt qutularını 7/24 internetə qoşulu serverdə saxlayan xidmətdir. Kimsə brauzerdə saytınızın ünvanını yazanda məhz bu server səhifəni ona göndərir.
Sadə bənzətmə ilə: domen evin ünvanıdır, hostinq isə evin özü. Ünvan olmadan evi tapmaq olmur, ev olmadan isə ünvanın heç bir mənası yoxdur. Sayt üçün ikisi də lazımdır.
Hostinq necə işləyir?
- İstifadəçi brauzerdə sizinsayt.az yazır.
- DNS sistemi bu domenin hansı serverə bağlı olduğunu tapır.
- Brauzer həmin serverə müraciət edir.
- Server saytın fayllarını və bazadakı məlumatları götürüb səhifəni istifadəçiyə göndərir.
Bütün bu proses saniyənin bir hissəsində baş verir. Server nə qədər yaxında və nə qədər güclü olsa, sayt da bir o qədər sürətli açılır.
Hostinq növləri
- Paylaşılan (shared) hostinq — bir güclü serverin resursları bir neçə müştəri arasında bölünür. Şirkət saytları, bloqlar və kiçik onlayn mağazalar üçün ən sərfəli seçimdir.
- WordPress hostinq — WordPress üçün xüsusi tənzimlənmiş paylaşılan hostinqdir. Sürət və təhlükəsizlik parametrləri əvvəlcədən WordPress-ə uyğunlaşdırılır.
- VPS — virtual server. Resurslar sizə ayrılır, amma serveri idarə etmək üçün texniki bilik lazımdır.
- Ayrılmış (dedicated) server — bütöv fiziki server yalnız sizə məxsusdur. Çox yüksək trafikli layihələr üçündür.
Saytların böyük əksəriyyəti üçün paylaşılan və ya WordPress hostinq tam kifayət edir. Layihə böyüdükcə daha yüksək paketə keçmək həmişə mümkündür.
Hostinq seçərkən 7 əsas meyar
1. Serverin yerləşdiyi ölkə
Auditoriyanız Azərbaycandadırsa, serverin də Azərbaycanda olması saytın daha tez açılması deməkdir, çünki məlumat daha qısa yol qət edir. Line Services-in bütün serverləri Azərbaycanda, TIER 3 sertifikatlı data mərkəzində yerləşir.
2. Disk sahəsi
Şirkət saytı və ya bloq üçün adətən 10 GB kifayət edir. Çoxlu şəkil, video və ya bir neçə sayt saxlayacaqsınızsa, 50–100 GB-lıq paketlərə baxın.
3. Trafik
Trafik saytınızdan ayda nə qədər məlumatın yüklənə biləcəyini göstərir. Limitli trafikdə ziyarətçi sayı artanda sayt dayana və ya əlavə ödəniş tələb oluna bilər. Line Services paketlərində trafik limitsizdir.
4. SSL sertifikatı
SSL saytla ziyarətçi arasındakı əlaqəni şifrələyir və brauzerdə qıfıl işarəsini göstərir. Bu gün SSL-siz saytı Chrome "təhlükəsiz deyil" kimi göstərir. Bütün paketlərimizə pulsuz SSL (Let's Encrypt) daxildir və avtomatik quraşdırılır.
5. Ehtiyat nüsxə (backup)
Səhv bir yeniləmə və ya zərərli kod bir anda saytı sıradan çıxara bilər. Belə hallarda saytı yalnız backup xilas edir. Paketinizdə backup-ın nə qədər tez-tez alındığına və neçə nüsxənin saxlandığına mütləq baxın.
6. İdarəetmə paneli
cPanel ən geniş yayılmış hostinq panelidir. Fayl yükləmək, e-poçt yaratmaq, verilənlər bazası qurmaq və WordPress-i bir kliklə quraşdırmaq üçün kod bilmək lazım deyil.
7. Texniki dəstək
Problem çıxanda kiminlə və necə tez əlaqə saxlaya biləcəyiniz vacibdir. Onlayn satış edən və ya müştəri qəbul edən saytlar üçün 7/24 çat dəstəyi olan paketləri seçin.
Hansı paket kimə uyğundur?
| Startap | Premium | Biznes | |
|---|---|---|---|
| Kimə uyğundur | Şəxsi sayt, vizit kartı saytı | Şirkət saytı, bloq, kiçik mağaza | Yüksək trafikli və çoxsaytlı layihələr |
| Disk sahəsi | 10 GB | 50 GB | 100 GB |
| Domen sayı | 2 | 10 | 20 |
| E-poçt ünvanı | 5 | 20 | 50 |
| Backup | Ayda 1 dəfə | Həftədə 1 dəfə | Gündəlik |
| Dəstək | Email, 7/24 çat | Email, 7/24 çat, şəxsi asistent | |
| Qiymət | 3.99 ₼/ay | 9.99 ₼/ay | 21.99 ₼/ay |
Bütün paketlərdə trafik limitsizdir, pulsuz SSL, antivirus və firewall daxildir. İllik ödənişdə 2 ay pulsuzdur. Ətraflı müqayisəni Veb Hostinq səhifəsində görə bilərsiniz. Saytınızı WordPress-də quracaqsınızsa, WordPress hostinq paketlərinə də baxın.
Məsləhət: Nə seçəcəyinizdən əmin deyilsinizsə, kiçik paketlə başlayın. Sayt böyüdükcə paketi istənilən vaxt yüksəldə bilərsiniz, məlumatlarınız itmir.
Hostinqə başlamaq üçün nə lazımdır?
- Domen. Hələ domeniniz yoxdursa, domen necə alınır və hostinqə necə bağlanır yazımızı oxuyun.
- Hostinq paketi. Yuxarıdakı meyarlara görə paket seçin və xidmət paneli üzərindən sifariş verin.
- Domeni hostinqə bağlayın. Domenin NS qeydlərini hostinq provayderinin göstərdiyi ünvanlara dəyişin.
- Saytı yükləyin. Hazır saytınız varsa, fayllarını cPanel-ə yükləyin, yoxdursa, WordPress-i bir kliklə quraşdırın.
Nəticə
Yaxşı hostinq sürətli, təhlükəsiz və həmişə açıq sayt deməkdir. Seçim edərkən təkcə qiymətə yox, serverin yerinə, backup-a, SSL-ə və dəstəyə də baxın. Sualınız varsa, FAQ səhifəmizə baxın və ya bizimlə əlaqə saxlayın, sizə uyğun paketi birlikdə seçək.
